Wooncomfort en CO2-reductie door warmtepomp

Augustus 2010

De zomer heeft weer een paar warme dagen gekend, reden om eens na te gaan wat daaraan is te doen. Airco is in Nederland nog niet zo populair want het heeft de naam erg duur te zijn en slechts weinig dagen van nut. Maar de tijden veranderen: de zomers worden warmer en de techniek gaat voort. De moderne air-conditioner is niet alleen een koeler in de zomer, maar ook een voordelige verwarmer op koude dagen. Gewoon elektrisch verwarmen is peperduur. Maar met de air-conditioner is het juist voordelig! Hoe komt dat?
De airco is een zogenaamde warmtepomp. In de zomer haalt hij de warmte uit de lucht in uw huis en voert die naar buiten. Maar ook in vrieskoude lucht zit nog warmte, en daarom keert u de pomp om in de rest van het jaar. Ook als het buiten vriest pompt het apparaat nog warmte van buiten naar binnen. Dat kost natuurlijk elektrische energie, maar lang niet zoveel als de warmte-energie die u binnen haalt. Dat wordt aangegeven met de COP-waarde (Coëfficiënt Of Performance). Een COP-waarde van 4,0 betekent dat u met 1 Kilowattuur stroom voor 4 Kilowattuur aan warmte krijgt. Gewoon elektrisch verwarmen is, met de huidige standaardprijzen voor gas en elektriciteit, ongeveer 3,6 maal zo duur als met een HR-ketel op gas. Met de warmtepomp speelt u dus quitte in de kosten als de COP van de installatie 3,6 is. Is de COP 4,0, dan bespaart u 10% op de kosten. Er zijn installaties met een COP van 5 of hoger, bijvoorbeeld Daikin FTXZ-N. Zo'n airco heeft doorgaans voldoende capaciteit voor uw woonkamer in de herfst en de lente. De CV kan uit blijven, die doet u alleen nog aan in hartje winter. Zo krijgt u nog een deel van uw investering terug.
Bent u begaan met het milieu, dan is dit ook een aanrader. Op deze wijze verwarmen met gewone grijze stroom uit een gascentrale levert een CO2-reductie op van 40% bij een COP van slechts 3,6 (en bij een COP van 5.0 is dat 57%). Met groene stroom uiteraard 100%... Het comfort in de zomer krijgt u dus niet gratis, maar wel is het veel voordeliger dan menigeen denkt. Ook hoeft u niet te kiezen voor een lelijk apparaat in uw kamer. De fabrikanten denken daar wel aan, bijvoorbeeld LG met designmodel LG ART Cool Gallery of Art Cool Mirror. Voor een vrij grote woonkamer moet u denken aan prijzen van ca € 2400,- compleet geleverd en gemonteerd.

Als oud mannetje dat zich graag omringt met plaatjes van de (klein)kinderen, heb ik zelf gekozen voor de LG ART Cool Gallery met een COP van 3,6. Weliswaar slechts kostenneutraal bij verwarming, maar toch ook 40% CO2-reductie. Het ziet er keurig uit in de woonkamer, kijk maar, het is de vierkante lijst met familiefoto's.

Airco aan de wand

Voor wie het allemaal zelf wil uitrekenen: vraag bij uw energieleverancier eens op wat een KWuur elektriciteit en een m³ gas precies kost, inclusief heffingen en belastingen. Op uw nota is dat namelijk nauwelijks te vinden. Op internet ook niet. Al die vergelijkings-sites helpen niet omdat het natuurlijk om de marginale kosten gaat, de kale kosten exclusief meterhuur, vastrecht en dergelijke. Algemene formule:

C = 10,365 x E x R / G

Vul hierbij in: Bijvoorbeeld, bij prijzen van Eneco tweede helft 2010:
E=21,7524 en G=56,02 en R=0,9 (want 90% is het rendement van een HR-CVketel) levert een C van 3,622. Bij een COP waarde van 3,622 van de installatie is het verwarmen op gas of elektriciteit dan precies even duur. Is de COP hoger, dan is elektrisch goedkoper. Deel die 3,622 door de COP, bijvoorbeeld 5,2 en u krijgt als uitkomst 0,7. Dat betekent dat u een factor 0,3 ofwel 30% goedkoper verwarmt.
Voor de CO2-reductie kan men berekenen als volgt:
X = 2,38 x R / COP

Vul hierbij in: In het voorbeeld met een COP van 5,2 levert dat X=0,41, dat wil zeggen een CO2-reductie van 59%. Uitgaande dan van een gasgestookte elektriciteitscentrale. Met groene stroom of kernenergie is dat natuurlijk altijd 100%.

Toevoeging 29 juni 2018

Inmiddels is er een extra airco voor de bovenverdieping, want als het echt heet is, is het op de studeerkamer slecht uit te houden. En de koeling van de woonkamer werkt daar uiteraard niet.
Boven worden minder eisen gesteld aan het uiterlijk, dus komt een echt efficiënt systeem in aanmerking. In de navolgende vergelijking worden in rood de cijfers voor een systeem voor een ruimte van 100 m3 gegeven en in zwart van 75 m3.
De beste prestatie komt van een Daikin FTXZ+RXZ 25N (35N). De SCOP bedraagt maar liefst 5,90 (5,73).en dat is véél beter dan de 3,65 voor de LG A12AW1 Art Cool in de woonkamer. Dat geldt voor verwarmen. De verschillen bij koelen zijn nog groter: een EER van 3,25 voor de LG en 9,54 (9,00) voor de Daikin.
De berekeningen voor de Daikin, bij een huidige marginale kostprijs van stroom van € 0,2021 kWh-1 en van gas van € 0,661640 m-3 bij Nuon momenteel, luiden:

C = 10,365 x E x R / G = 10,365 x 0,2021 x 0,9 / 0,66164 = 2,85. Dus verwarmingsbesparing van (1 - 2,85 / 5,90) x 100 = 51,7% en een CO2-reductie van (1 - 2,38 x 0,9 / 5,90) x 100 = 63,7% resp. 50,3% en 62,6%.

Dat heet met recht een energieklasse van A+++


De installatie

In 2010 is de installatie van het fraaie LG-systeem uitgevoerd door het bedrijf BAKO uit Rhoon (ZH). Dat was, blijkens bovenstaande beschrijving, een succes. Daarom heb ik mij tot hetzelfde bedrijf gewend voor de levering en plaatsing van de Daikin op de studeerkamer. Op 29 juni heeft e.e.a. zijn beslag gekregen. Dat kwam goed uit, want er werd een lange periode van zeer warme weer verwacht met veel zon en maxima rond de 30°. Deze tekst is in een fijne, gekoelde omgeving getypt. Hulde aan de firma BAKO. Ik had 4 offertes; BAKO was niet de goedkoopste maar om reden van de goede ervaring had ik daar toch voor gekozen.


Zie ook:
  • https://kennis.greenhome.nl/warmtepomp/scop-cop-warmtepomp/
  • https://warmtepomp-weetjes.nl/extra/rekenen/
  • https://www.klimaterra.be/rendement-van-een-warmptepomp
  • https://kennis.greenhome.nl/warmtepomp/is-jouw-huis-geschikt-voor-een-warmtepomp/